Skip to content
Share
Explore

Hội chứng ruột kích thích: Vì sao điều trị mãi không dứt?

Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một rối loạn tiêu hóa mãn tính nhưng không gây tổn thương cấu trúc. Điều này khiến việc chẩn đoán và điều trị trở nên khó khăn hơn, đặc biệt là khi người bệnh thường nhầm lẫn IBS với các bệnh lý tiêu hóa khác như viêm đại tràng, viêm loét dạ dày hay trào ngược dạ dày thực quản.
Tuy không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng IBS lại ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống nếu không được điều trị đúng cách.
Hội chứng ruột kích thích là gì?
Đây là tình trạng rối loạn chức năng nhu động ruột, khiến người bệnh thường xuyên bị đau bụng, đầy hơi, thay đổi thói quen đi tiêu (tiêu chảy, táo bón hoặc xen kẽ cả hai). Không giống như các bệnh lý thực thể, IBS không gây tổn thương có thể quan sát được qua nội soi hay xét nghiệm.
Triệu chứng điển hình của IBS
Đau bụng từng cơn, thường giảm sau khi đi tiêu
Đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu
Rối loạn đại tiện: táo bón, tiêu chảy hoặc luân phiên
Cảm giác đi ngoài không hết, mót rặn
Phân thay đổi dạng: nát, nhầy, không thành khuôn
Không có máu trong phân, không sốt
Triệu chứng thường kéo dài nhiều tháng, xuất hiện theo đợt, nặng hơn khi người bệnh lo âu, mệt mỏi hoặc sau khi ăn thức ăn lạ, nhiều dầu mỡ.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ
Đến nay, nguyên nhân chính xác gây IBS vẫn chưa được xác định, nhưng các yếu tố sau có liên quan mật thiết:
Stress, rối loạn lo âu hoặc trầm cảm nhẹ
Mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột
Tăng nhạy cảm nội tạng: ruột phản ứng quá mức với các kích thích như căng thẳng, thực phẩm lạ...
Tiền sử nhiễm trùng đường ruột hoặc dùng kháng sinh kéo dài
Chế độ ăn uống không hợp lý
IBS có nguy hiểm không?
IBS không gây viêm loét hay ung thư, nhưng vì triệu chứng kéo dài, thường xuyên tái phát nên người bệnh:
Bị suy giảm chất lượng sống nghiêm trọng
Lo lắng, chán ăn, ảnh hưởng công việc và học tập
Tự ý điều trị sai cách khiến bệnh kéo dài dai dẳng
Dễ rơi vào trạng thái loạn thần kinh thực vật (rối loạn lo âu đi kèm rối loạn tiêu hóa)
Làm sao để phân biệt IBS với bệnh lý khác?
Các triệu chứng của IBS dễ nhầm lẫn với bệnh đại tràng co thắt, viêm đại tràng hay rối loạn tiêu hóa chức năng khác. Tuy nhiên, có một số điểm giúp bạn nhận diện:
IBS không gây sụt cân, sốt hay đi cầu ra máu
Xét nghiệm, nội soi hoàn toàn bình thường
Cơn đau liên quan đến cảm xúc, tâm trạng hoặc bữa ăn
Cải thiện sau khi đi tiêu là dấu hiệu đặc trưng
Tốt nhất, bạn nên đi khám tiêu hóa để được bác sĩ chẩn đoán loại trừ các bệnh thực thể trước khi xác định là IBS.
Hướng tiếp cận điều trị hiệu quả
Điều trị IBS cần sự kiên trì, kết hợp giữa thay đổi lối sống, chế độ ăn uống và sử dụng thuốc điều hòa nhu động ruột phù hợp.
1. Thay đổi lối sống
Ăn uống đúng giờ, chia nhỏ bữa
Hạn chế chất kích thích (cà phê, rượu, bia)
Giảm stress, tập thể dục nhẹ nhàng mỗi ngày
Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya
Thiền hoặc các bài tập hít thở sâu giúp kiểm soát lo âu
2. Chế độ ăn uống FODMAP
Đây là chế độ ăn kiêng giúp giảm các triệu chứng của IBS. Cần hạn chế thực phẩm giàu FODMAP như:
Hành, tỏi, bông cải xanh
Sữa và các sản phẩm từ sữa
Đậu, đỗ, bánh mì lên men
Táo, lê, dưa hấu...
3. Sử dụng thuốc điều hòa nhu động ruột
Trong trường hợp bệnh kéo dài, không đáp ứng khi thay đổi chế độ sinh hoạt, bác sĩ có thể kê thuốc điều hòa nhu động để ổn định hoạt động của ruột. Loại thuốc này có khả năng:
Làm dịu cơn co thắt khi ruột co bóp quá mức
Kích thích nhẹ nhu động khi ruột trì trệ
Giúp điều hòa đi tiêu, giảm cảm giác đầy hơi, khó tiêu
Ít tác dụng phụ, dùng lâu dài an toàn
Một số thuốc có thành phần trimebutin được đánh giá cao trong điều trị IBS nhờ khả năng tác động kép lên nhu động ruột.
Cần lưu ý khi dùng thuốc:
Uống đúng liều, đúng thời điểm (thường là trước bữa ăn)
Không tự ý dừng thuốc khi triệu chứng giảm
Không dùng kèm rượu, bia hoặc thuốc an thần
Theo dõi phản ứng cơ thể trong vài ngày đầu
Lời khuyên cho người bệnh IBS
Đừng chủ quan với triệu chứng kéo dài
Đừng lạm dụng kháng sinh hoặc thuốc tiêu hóa thông thường
Hãy hiểu rằng IBS cần điều trị theo hướng điều chỉnh chức năng, không phải “diệt vi khuẩn” hay “chữa viêm”
Tâm lý thoải mái, chấp nhận và sống hòa hợp với IBS là một phần của quá trình điều trị
Hội chứng ruột kích thích là bệnh mãn tính nhưng có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng hướng. Thay vì lo lắng hay lạm dụng thuốc không phù hợp, hãy tìm hiểu kỹ về cơ chế bệnh và sử dụng các thuốc có khả năng điều hòa nhu động ruột như để giảm nhanh triệu chứng và sống khỏe cùng hệ tiêu hóa.
Want to print your doc?
This is not the way.
Try clicking the ··· in the right corner or using a keyboard shortcut (
CtrlP
) instead.