Skip to content

FOM dasturlarini o‘rnatish tartibi

Bu sahifa nima uchun kerak?

Ushbu sahifa FOM dasturlarini dorixonada o‘rnatish va ishga tushirish jarayonini tushuntiradi.
Maqsad — dorixona egasi, rahbar yoki mudir har bir bosqichga oldindan tayyor bo‘lishi, o‘rnatish jarayoni tezroq va tartibliroq o‘tishi, xodimlar esa dasturdan foydalanishni o‘z vaqtida boshlashi.
Bu sahifa orqali siz:
o‘rnatish jarayoni qanday bosqichlardan iboratligini tushunasiz;
har bir bosqichda kim nima qilishini ko‘rasiz;
o‘rnatishdan oldin nimalarni tayyorlash kerakligini bilasiz;
xodimlarni o‘qitish va moslashtirishni oldindan rejalashtirasiz;
birinchi haftalarda qaysi xatolarga yo‘l qo‘ymaslik kerakligini ko‘rasiz.
Muhim: FOM dasturlarini o‘rnatish — bu faqat “kompyuterga dastur qo‘yish” emas. Bu dorixonada yangi ish tartibini yo‘lga qo‘yish jarayonidir.

Jarayon qisqacha qanday o‘tadi?

FOM dasturlarini joriy etish odatda quyidagi bosqichlardan iborat:
Ariza va maslahat
Dasturiy yechimni tanlash
Shartnoma tuzish
Texnik o‘rnatish
Dasturdan foydalanishni o‘rganish
Foydalanishni boshlash
Natijalarni tahlil qilish va tuzatishlar kiritish
Har bir bosqichda dorixona tomoni va FOM tomoni birgalikda ishlaydi.

1. Ariza va maslahat

Birinchi bosqichda dorixona egasi yoki rahbar FOM bilan bog‘lanadi va dastlabki maslahat oladi.
Murojaat qilish yo‘llari:
menejerga bevosita murojaat qilish;
saytida ariza qoldirish;
+998 71 207 08 08 raqamiga qo‘ng‘iroq qilish.

Dorixona tomondan tayyorgarlik

Maslahatdan oldin quyidagilarni o‘ylab ko‘rish foydali:
dorixonada hozir qaysi muammo bor;
qaysi jarayonni yaxshilash kerak;
FOM dasturlaridan qanday natija kutilyapti;
bitta dorixonaga o‘rnatiladimi yoki bir nechta filialga;
hozir qanday dastur yoki hisob yuritish usuli ishlatilmoqda.
Maqsadni imkon qadar aniq aytish yaxshi.
Masalan:
qoldiqni to‘g‘ri yuritmoqchimiz;
sotuv va kassani tartibga solmoqchimiz;
F-Summary orqali xaridni yaxshilamoqchimiz;
xodimlar ishini va savdo natijasini ko‘rmoqchimiz;
likvid bo‘lmagan qoldiqni kamaytirmoqchimiz;
o‘rtacha chekni oshirmoqchimiz.

Maslahat

Vazifa va muammoni aniq aytsangiz, menejer sizga mosroq yechim tavsiya qila oladi.
Agar muammoni aniq ifodalash qiyin bo‘lsa, menejer savollar orqali aniqlashtirishga yordam beradi.

2. Dasturiy yechimni tanlash

Bu bosqichda menejer dorixonangiz maqsadiga mos FOM dasturlari yoki xizmatlarini tanlashga yordam beradi.
Masalan, ehtiyojga qarab quyidagilar tanlanishi mumkin:
F-Apteka;
F-Kassa;
F-Summary;
F-Analytics;
F-Inventory;
F-Employees;
F-Discounts;
F-Global;
F-Supply;
ArzonApteka;
Datfo;
boshqa FOM xizmatlari yoki modullari.

Dorixona tomondan tayyorgarlik

Oldindan quyidagilarni aniqlab oling:
dorixonada qaysi ish jarayoni eng ko‘p muammo tug‘dirmoqda;
qoldiq va hisob qanchalik tartibli;
xarid qanday qilinyapti;
kassada qanday xatolar uchrayapti;
xodimlar dastur bilan ishlashga tayyormi;
internet va kompyuterlar holati qanday;
necha ish joyi kerak bo‘ladi;
nechta kassa ishlaydi;
nechta filial bor.
Quyidagi asosiy jarayonlardan qaysi biri siz uchun birinchi navbatda muhimligini ham o‘ylab ko‘ring:
assortiment va xarid;
qoldiq va hisob;
narx va marjinallik;
sotuv va xizmat;
xodimlar va motivatsiya;
dorixona holatini tezkor baholash.
Bu savollar yechimni aniqroq tanlashga yordam beradi.

3. Shartnoma tuzish

Yechim kelishilgandan keyin menejer shartnoma va kerakli hujjatlarni tayyorlaydi.

Dorixona tomondan tayyorgarlik

Hujjatlarni rasmiylashtirish uchun quyidagi ma’lumotlarni tayyorlab qo‘ying:
yuridik shaxs nomi;
INN;
dorixona nomi;
dorixona manzili;
dorixona telefon raqami;
mas’ul shaxs .;
aloqa telefon raqami;
kerak bo‘lsa, filiallar ro‘yxati.
Shuningdek, FOM shaxsiy kabineti yoki kerakli xizmatlarda ro‘yxatdan o‘tish talab qilinishi mumkin.
Agar ro‘yxatdan o‘tish kerak bo‘lsa, menejer sizga tartibini tushuntiradi.

4. Texnik o‘rnatish

Bu bosqichda FOM texnik xodimi dasturlarni o‘rnatadi va dastlabki sozlamalarni bajaradi.
O‘rnatish masofadan yoki zarurat bo‘lsa joyiga borib amalga oshirilishi mumkin.
Texnik xodim odatda quyidagilarni bajaradi:
kerakli FOM dasturlarini o‘rnatadi;
kerakli komponentlarni o‘rnatadi;
SQL, .NET va boshqa texnik qismlarni tekshiradi;
dasturlarni ishga tushiradi;
dastlabki testdan o‘tkazadi;
kerakli qurilmalar bilan ishlashini tekshiradi.

Dorixona tomondan tayyorgarlik

O‘rnatishdan oldin quyidagilar tayyor bo‘lishi kerak:
kompyuter yoki noutbuk texnik talablarga mos bo‘lishi;
internet ishlashi;
elektr ta’minoti barqaror bo‘lishi;
kassa, printer, skaner va boshqa qurilmalar tayyor bo‘lishi;
mas’ul xodim o‘rnatish vaqtida aloqada bo‘lishi;
masofaviy ulanish uchun kerakli dastur tayyor bo‘lishi;
kompyuter yoqilgan va ishlashga tayyor bo‘lishi.
Texnik talablar bo‘yicha alohida sahifa:
FOM dasturlari uchun minimal texnik talablar
O‘rnatishdan oldin shu sahifa bilan tanishib chiqish tavsiya qilinadi.

5. Dasturdan foydalanishni o‘rganish

Dasturlar o‘rnatilgandan keyin xodimlar ulardan foydalanishni o‘rganishi kerak.
Instruktor yoki mas’ul xodim real ish holatlari asosida tushuntiradi:
dasturga kirish;
asosiy menyular bilan tanishish;
tovar kirimi;
qoldiqni ko‘rish;
savdo qilish;
chek chiqarish;
qaytarish;
buyurtma shakllantirish;
hisobotlarni ko‘rish;
xatolik bo‘lsa nima qilish kerakligi.

Dorixona tomondan tayyorgarlik

O‘qitishdan oldin quyidagilarni tayyorlash foydali:
admin login va parollar;
xodimlar uchun login va parollar;
xodimlar ro‘yxati;
kim qaysi vazifani bajarishini aniqlash;
o‘qitish vaqtini mijozlar kam bo‘ladigan vaqtda rejalashtirish;
xodimlarning kompyuter savodxonligini baholash;
kerak bo‘lsa, kompyuter savodxonligi bo‘yicha materiallarni oldindan berish.
Agar xodimlar kompyuterda ishlashda qiynalsa, quyidagi bo‘lim foydali bo‘ladi:
Qo‘shimcha ko‘nikmalar → Kompyuter savodxonligi

Maslahat

O‘qitish jarayonini video yoki yozma eslatma shaklida saqlab qo‘yish foydali.
Kelajakda yangi xodim kelganda, shu materiallar yordamida uni tezroq moslashtirish mumkin.
Yangi xodimlar uchun alohida sahifa:
Yangi xodimlarni moslashtirish tartibi

6. Foydalanishni boshlash

O‘rnatish va dastlabki o‘qitishdan keyin xodimlar dasturdan kundalik ishda foydalanishni boshlaydi.
Bu bosqichda eng muhim narsa — barcha asosiy operatsiyalarni yangi tizimda to‘g‘ri qayd etish.

Nimalarni tekshirish kerak?

Birinchi kunlarda quyidagilarni kuzatib boring:
xodimlar dasturga kira olyaptimi;
login va parollar ishlayaptimi;
rollar va huquqlar to‘g‘ri berilganmi;
savdo F-Kassa orqali to‘g‘ri o‘tyaptimi;
chek chiqyaptimi;
qoldiq kamayishi to‘g‘ri ishlayaptimi;
kirim va qoldiq to‘g‘ri yuritilyaptimi;
xatoliklar yozib borilyaptimi;
xodimlar savol tug‘ilganda kimga murojaat qilishni biladimi.

Muhim qoida

Birinchi kunlarda xatolardan qo‘rqmaslik kerak.
Asosiysi — muammolarni yashirmaslik, yozib borish va imkon qadar erta aniqlash.
Agar savol yoki texnik muammo chiqsa:
avval bilimlar bazasidan qidirib ko‘ring;
kerak bo‘lsa, FOM texnik yordamiga murojaat qiling;
menejer yoki instruktor bilan bog‘laning.

7. Natijalarni tahlil qilish va tuzatishlar kiritish

Dasturdan foydalanish boshlanganidan keyin birinchi natijalarni ko‘rib chiqish kerak.
Odatda 2–4 haftadan keyin dorixona egasi yoki mudir menejer bilan birgalikda dastlabki tahlil qilishi foydali bo‘ladi.

Nimalar ko‘riladi?

xodimlar dasturdan muntazam foydalanyaptimi;
qoldiq va hisob tartibli yuritilyaptimi;
savdo va kassada xatolar bormi;
xarid va buyurtma jarayoni yaxshilandimi;
hisobotlardan foydalanilyaptimi;
xodimlarga yana qaysi mavzuda yordam kerak;
dastur dorixona maqsadlariga mos ishlayaptimi.

Dorixona tomondan tayyorgarlik

Tahlil oldidan quyidagilarni tayyorlab qo‘ying:
xodimlardan fikr-mulohaza;
duch kelgan xatoliklar ro‘yxati;
savollar ro‘yxati;
dastlabki hisobotlar;
qaysi jarayon hali qiyin bo‘layotgani haqida kuzatuvlar.
Tahlil qilishda quyidagi bo‘limlar foydali bo‘ladi:
Dorixona egalari uchun → Dorixona foydasi nimaga bog‘liq?
Dorixona egalari uchun → Dorixonaning asosiy ish jarayonlari
Dorixona egalari uchun → Amaliy yechimlar

Natija

Ushbu bosqichlar to‘g‘ri bajarilsa, dorixona faqat “o‘rnatilgan dastur”ga ega bo‘lmaydi.
Natijada dorixonada ishlash uchun asosiy tizim shakllanadi:
FOM dasturlari o‘rnatilgan va ishga tayyor bo‘ladi;
xodimlar dasturdan foydalanishni boshlaydi;
qoldiq, savdo, kirim va hisobotlar tartibli yuritila boshlaydi;
rahbar qaror qabul qilish uchun ma’lumotlarni ko‘ra boshlaydi;
keyingi rivojlanish va yaxshilash uchun asos paydo bo‘ladi.
To‘liq mahorat bir kunda paydo bo‘lmaydi. Xodimlarga moslashish uchun vaqt, nazorat va takroriy o‘rganish kerak bo‘ladi.

Keyingi qadamlar

O‘rnatish va dastlabki o‘qitishdan keyin quyidagi ishlarni davom ettirish tavsiya qilinadi.

1. Hisobotlarni kuzatish

Har hafta yoki har oy asosiy hisobotlarni ko‘rib boring.
Masalan:
savdo;
qoldiq;
o‘rtacha chek;
cheklar soni;
sekin sotiladigan tovarlar;
xodimlar natijasi;
qaytarishlar va xatolar.

2. Ish jarayonlarini yaxshilash

Quyidagi bo‘limlar bilan tanishing:
Dorixona egalari uchun → Dorixonaning asosiy ish jarayonlari
Dorixona egalari uchun → Dorixona holatini tezkor baholash
Dorixona egalari uchun → Amaliy yechimlar
Bu bo‘limlar dorixonada nimani o‘lchash, nimani boshqarish va qaysi muammodan boshlashni tushunishga yordam beradi.

3. Xodimlarni o‘qitishni davom ettirish

Yangi xodimlar kelganda ularni bilimlar bazasi orqali moslashtiring.
Foydali bo‘limlar:
Dorixona xodimlari uchun
Dorixona F-Dasturlari
Mustaqil o‘rganish — videodarslar
Yangi xodimlarni moslashtirish tartibi
Ma’lumotnoma va lug‘at

4. Fikr-mulohaza yig‘ish

Har oy xodimlardan qisqa fikr-mulohaza oling:
nima qulay;
nima qiyin;
qaysi joyda xato ko‘p chiqyapti;
qaysi mavzuda qo‘shimcha o‘qitish kerak;
qaysi jarayonni yaxshilash kerak.
Bu ma’lumotlar keyingi tuzatishlar uchun foydali bo‘ladi.

Tez-tez uchraydigan xatolar

1. “Xodimlar bir necha soatda o‘rganib olishadi”

Dasturga moslashish vaqt talab qiladi.
Xodimlarga mashq qilish, savol berish va amaliyotda takrorlash uchun vaqt berish kerak.

2. “Uskunani keyinroq tayyorlaymiz”

Kompyuter, internet, printer yoki skaner tayyor bo‘lmasa, o‘rnatish va ishga tushirish cho‘zilib ketadi.
O‘rnatishdan oldin texnik talablarni tekshirish kerak.

3. “Maqsad — shunchaki avtomatlashtirish”

Avtomatlashtirishning o‘zi yakuniy maqsad emas.
Maqsad aniqroq bo‘lishi kerak:
qoldiqni tartibga solish;
kassadagi xatolarni kamaytirish;
savdoni ko‘rish;
xaridni yaxshilash;
xodimlar ishini nazorat qilish;
hisobotlar asosida qaror qabul qilish.

4. “Dasturdan nimani kutayotganimizni bilmaymiz”

Agar kutilayotgan natija oldindan aniqlanmasa, keyin dastur natijasini baholash qiyin bo‘ladi.
O‘rnatishdan oldin qaysi jarayon yaxshilanishi kerakligini aniqlab oling.

5. “Texnika bor, lekin internet ishlamaydi”

Dastur barqaror ishlashi uchun kompyuter, internet va elektr ta’minoti oldindan tekshirilishi kerak.
Internet sekin yoki uzilib qolsa, ish jarayonida muammolar paydo bo‘lishi mumkin.

6. “Trening faqat tushuntirish deb o‘yladik”

Trening faqat eshitish emas.
Xodimlar o‘zlari amalda bajarib ko‘rishi kerak:
kirim qilish;
savdo qilish;
chek chiqarish;
qaytarish qilish;
qoldiqni ko‘rish;
hisobotni ochish.
Amaliy mashq bo‘lmasa, xodim tez unutishi mumkin.

7. “Xodimlar mashq qilishga vaqt topa olishmadi”

Yangi dasturda mustahkam ishlash uchun mashq kerak.
O‘qitishdan keyin xodimlarga kamida qisqa amaliy mashq vaqti ajrating.

8. “Instruktor o‘rgatdi, lekin esda qolmadi”

Instruktor tushuntirgandan keyin xodimlar yozib olishi, video yoki bilimlar bazasiga qaytib ko‘rishi foydali.
Shuning uchun bilimlar bazasidan foydalanish odatini shakllantirish kerak.

9. “Hammani admin qilib qo‘ydik — qulayroq”

Bu xavfli yondashuv.
Har bir xodimga faqat o‘z vazifasi uchun kerakli huquqlar berilishi kerak.
Noto‘g‘ri huquqlar:
moliyaviy yo‘qotishlarga;
noto‘g‘ri o‘zgartirishlarga;
xavfsizlik muammolariga;
qoldiq va hisobotlardagi xatolarga olib kelishi mumkin.

Yordam

O‘rnatish jarayoni yoki keyingi ishlarda savol tug‘ilsa, quyidagi yo‘llardan foydalaning:
shaxsiy menejeringizga murojaat qiling;
FOM texnik yordamiga murojaat qiling;
bilimlar bazasidan qidirib ko‘ring;
Want to print your doc?
This is not the way.
Try clicking the ··· in the right corner or using a keyboard shortcut (
CtrlP
) instead.