Omborchi yoki tovar qabul qilish bo‘yicha mas’ul — dorixonaga kelgan mahsulotlarni qabul qiladigan, hujjatlar bilan solishtiradigan, dasturga kirim qilishda ishtirok etadigan va qoldiq to‘g‘ri yuritilishini nazorat qiladigan xodim.
Bu rolning asosiy vazifasi — dorixonaga kelgan tovar real mahsulot, hujjat va dasturdagi ma’lumotlar bo‘yicha bir-biriga mos bo‘lishini ta’minlash.
1. Kelgan tovarni qabul qilish
Omborchi dorixonaga kelgan mahsulotlarni qabul qiladi.
Qabul qilishda quyidagilar tekshiriladi:
hujjatdagi ma’lumotlar bilan mosligi. Tovar shunchaki “kelgan” deb qabul qilinmaydi. Omborchi mahsulotni real ko‘rib, hujjat bilan solishtirib, farq bor-yo‘qligini aniqlaydi.
2. Hujjatlarni tekshirish
Omborchi kelgan tovar bo‘yicha hujjatlarni tekshiradi.
U quyidagilarga e’tibor beradi:
nakladnoy yoki boshqa kirim hujjati bormi; hujjatda mahsulot nomlari to‘g‘ri ko‘rsatilganmi; yetkazib beruvchi nomi to‘g‘rimi; hujjatda yetishmayotgan yoki ortiqcha mahsulot yo‘qmi. Hujjatdagi xatolik keyinchalik qoldiq, narx, hisob va savdo hisobotlariga ta’sir qilishi mumkin.
3. Tovarni buyurtma bilan solishtirish
Agar oldindan buyurtma shakllantirilgan bo‘lsa, omborchi kelgan mahsulotni buyurtma bilan solishtiradi.
Tekshiriladi:
buyurtma qilingan mahsulot kelganmi; buyurtma qilingan miqdor bilan kelgan miqdor mosmi; ayrim mahsulotlar yetishmayaptimi; buyurtmada bo‘lmagan mahsulot kelmaganmi; yetkazib berish sharti bajarilganmi. Agar farq bo‘lsa, omborchi ta’minotchi, dorixona mudiri yoki boshqa mas’ul xodimga xabar beradi.
4. Dasturga kirim qilish
Omborchi kelgan tovar bo‘yicha kirim jarayonida ishtirok etadi yoki kirimni o‘zi bajaradi.
Kirim qilishda quyidagilar kiritiladi yoki tekshiriladi:
seriya va yaroqlilik muddati; markirovka yoki shtrix-kod ma’lumotlari. Kirim to‘g‘ri bajarilsa, mahsulot dasturdagi qoldiqqa qo‘shiladi va savdoda to‘g‘ri ko‘rinadi.
5. Mahsulot kartochkalarini tekshirish
Omborchi kirim vaqtida mahsulot kartochkasi to‘g‘ri tanlanganini tekshiradi.
Bunda quyidagilarga e’tibor beriladi:
ishlab chiqaruvchi to‘g‘rimi; shtrix-kod to‘g‘ri bog‘langanmi; mahsulot kartochkasi takrorlanmaganmi; mahsulot noto‘g‘ri guruhga tushmaganmi. Agar mahsulot noto‘g‘ri kartochkaga kirim qilinsa, keyinchalik savdo, qoldiq va hisobotlarda xatolik chiqadi.
6. Narxlarni tekshirish
Omborchi kirim vaqtida narxlar to‘g‘ri kiritilganini tekshiradi.
U quyidagilarga e’tibor beradi:
kirim narxi hujjat bilan mosmi; sotuv narxi belgilangan tartibga mosmi; eski narx bilan yangi narx orasida farq bormi; chegirma yoki maxsus shartlar hisobga olinganmi; narx xatosi savdoga chiqib ketmayaptimi. Narxdagi xatolik mijoz noroziligi, dorixona zarari yoki hisobdagi nomuvofiqlikka olib kelishi mumkin.
7. Mahsulotlarni joylashtirish
Kirim qilingan mahsulotlar dorixona ichida belgilangan joyga joylashtiriladi.
Omborchi quyidagilarni nazorat qiladi:
mahsulotlar o‘z joyiga qo‘yilganmi; bir xil mahsulotlar bir joyda turibdimi; retseptli va retseptsiz mahsulotlar tartibli ajratilganmi; sovuq zanjir talab qiladigan mahsulotlar to‘g‘ri joyga qo‘yilganmi; yaroqlilik muddati yaqin mahsulotlar alohida nazoratga olinganmi; javon va ombor tartibi saqlanyaptimi. Tovar noto‘g‘ri joylashtirilsa, farmatsevt mahsulotni topa olmaydi yoki qoldiqda xato bor deb o‘ylashi mumkin.
8. Qoldiqni real mahsulot bilan solishtirish
Omborchi dasturdagi qoldiq bilan real mahsulot mosligini kuzatadi.
Masalan:
dasturda mahsulot bor, lekin omborda yo‘q; omborda mahsulot bor, lekin dasturda qoldiq yo‘q; miqdor dasturdagi qoldiqdan farq qiladi; mahsulot boshqa joyda turibdi; noto‘g‘ri kartochkaga kirim qilingan; savdo yoki qaytarish noto‘g‘ri bajarilgan. Bunday holatlar aniqlansa, omborchi dorixona mudiri yoki mas’ul xodimga xabar beradi.
9. Yaroqlilik muddatini nazorat qilish
Omborchi mahsulotlarning yaroqlilik muddatiga e’tibor beradi.
U quyidagilarni aniqlaydi:
muddati o‘tgan mahsulotlar; muddati yaqinlashgan mahsulotlar; alohida ajratilishi kerak bo‘lgan mahsulotlar; qaytarish yoki hisobdan chiqarish kerak bo‘lgan mahsulotlar; savdodan olib qo‘yilishi kerak bo‘lgan mahsulotlar. Yaroqlilik muddati nazorati mijoz xavfsizligi va dorixona javobgarligi uchun muhim.
10. Inventarizatsiyada ishtirok etish
Omborchi inventarizatsiya vaqtida mahsulotlarni sanash va qoldiqni solishtirishda ishtirok etadi.
U quyidagilarga yordam beradi:
mahsulotlarni joyi bo‘yicha topish; dasturdagi qoldiq bilan solishtirish; farqlar sababini aniqlash; noto‘g‘ri joylashgan mahsulotlarni topish; yaroqlilik muddati bo‘yicha muammolarni aniqlash. Inventarizatsiya natijasi dorixonadagi qoldiq ma’lumotlarini to‘g‘rilashga yordam beradi.
11. Omborchi FOM dasturlaridan qanday foydalanadi?
Omborchi FOM dasturlaridan kirim, qoldiq va mahsulot ma’lumotlarini yuritish uchun foydalanadi.
U odatda dasturda quyidagi amallarni bajaradi:
mahsulotni nomi yoki shtrix-kodi bo‘yicha qidiradi; kirim hujjatini ochadi yoki tayyorlaydi; mahsulot miqdorini kiritadi; yaroqlilik muddati va seriya ma’lumotlarini kiritadi; mahsulot kartochkasini tekshiradi; inventarizatsiya jarayonida ma’lumotlarni solishtiradi; xatolik bo‘lsa, mas’ul xodimga xabar beradi. F-Apteka va F-Inventory omborchiga kirim, qoldiq va inventarizatsiya ishlarini tartibli yuritishga yordam beradi.
12. Xatoliklar haqida xabar berish
Agar omborchi dasturda, hujjatda yoki real mahsulotda muammo ko‘rsa, dorixona mudiri, ta’minotchi yoki FOM texnik yordamiga xabar beradi.
Masalan:
mahsulot kartochkasi topilmayapti; mahsulot kartochkasi takrorlangan; shtrix-kod noto‘g‘ri mahsulotni ochyapti; narx noto‘g‘ri ko‘rinmoqda; qoldiq hujjat bilan mos kelmayapti; yaroqlilik muddati noto‘g‘ri kiritilgan; kelgan mahsulot buyurtma bilan mos emas. Murojaatda mahsulot nomi, hujjat raqami, yetkazib beruvchi, sana va muammo tavsifi aniq berilishi kerak.
Qisqa xulosa
Omborchi yoki tovar qabul qilish bo‘yicha mas’ul dorixonaga kelgan mahsulotlarni qabul qiladi, hujjatlar bilan solishtiradi, kirim jarayonida ishtirok etadi, qoldiq va yaroqlilik muddatini nazorat qiladi.
Bu rol to‘g‘ri bajarilsa, dorixonada qoldiq xatolari kamayadi, kirimlar to‘g‘ri yuritiladi, mahsulotlar tartibli joylashadi va savdo jarayoni ishonchli ma’lumotlarga tayanadi.