Skip to content

Kategoriya menejeri nima qiladi?

Last edited 4 days ago by Fom Admin.
Kategoriya menejeri — dorixonada yoki dorixonalar tarmog‘ida ma’lum mahsulot kategoriyasi bo‘yicha assortiment, narx, qoldiq, savdo, foyda va yetkazib beruvchilar bilan ishlashni boshqaradigan mutaxassis.
Bu rolning asosiy vazifasi — kategoriya ichidagi mahsulotlar mijoz talabiga mos bo‘lishi, foyda keltirishi, ortiqcha qoldiq yaratmasligi va dorixona strategiyasiga xizmat qilishini ta’minlash.

1. Mahsulot kategoriyasini boshqarish

Kategoriya menejeri ma’lum bir mahsulot guruhiga javob beradi.
Masalan:
og‘riq qoldiruvchi dorilar;
vitaminlar;
bolalar mahsulotlari;
kosmetika;
tibbiy buyumlar;
mavsumiy mahsulotlar;
retseptsiz sotiladigan mahsulotlar;
ma’lum ishlab chiqaruvchi yoki brend mahsulotlari.
Kategoriya menejeri har bir kategoriya bo‘yicha savdo, qoldiq, foyda va mijoz talabini kuzatadi.

2. Assortimentni shakllantirish

Kategoriya menejeri kategoriyada qaysi mahsulotlar bo‘lishi kerakligini belgilashda ishtirok etadi.
U quyidagilarni tahlil qiladi:
mijozlar ko‘p so‘raydigan mahsulotlar;
eng ko‘p sotiladigan mahsulotlar;
sekin sotiladigan mahsulotlar;
kategoriya ichidagi analoglar;
arzon, o‘rta va qimmat segmentdagi mahsulotlar;
mavsumiy talab;
yangi mahsulot qo‘shish zarurati;
ayrim mahsulotlarni assortimentdan chiqarish zarurati.
Maqsad — kategoriyada mijozga kerakli tanlov bo‘lishi va dorixona uchun foyda saqlanishi.

3. Savdo va foydani tahlil qilish

Kategoriya menejeri kategoriya bo‘yicha savdo va foyda ko‘rsatkichlarini kuzatadi.
U quyidagilarni ko‘radi:
kategoriya bo‘yicha umumiy savdo;
kategoriya bo‘yicha foyda;
eng ko‘p sotilayotgan mahsulotlar;
eng kam sotilayotgan mahsulotlar;
marjasi yuqori mahsulotlar;
marjasi past mahsulotlar;
savdosi pasaygan mahsulotlar;
savdosi o‘sayotgan mahsulotlar.
Bu tahlil qaysi mahsulotlarni kuchaytirish, qaysilarini kamaytirish yoki almashtirish kerakligini tushunishga yordam beradi.

4. Narx siyosatini kuzatish

Kategoriya menejeri kategoriya ichidagi narxlar dorixona maqsadlariga mos bo‘lishini kuzatadi.
U quyidagilarga e’tibor beradi:
mahsulot narxi bozordagi narxga mosmi;
mahsulot foyda keltiryaptimi;
juda qimmat mahsulotlar savdoga to‘sqinlik qilmayaptimi;
juda arzon mahsulotlar foydani kamaytirmayaptimi;
analoglar orasida narx farqi tushunarlimi;
chegirma yoki aksiya kerakmi;
narx o‘zgarganda savdo qanday o‘zgaryapti.
Narx siyosati noto‘g‘ri bo‘lsa, mahsulot sotilmay qolishi yoki dorixona foydasi kamayishi mumkin.

5. Qoldiq va aylanish tezligini nazorat qilish

Kategoriya menejeri kategoriya ichidagi mahsulotlar qoldig‘i va aylanish tezligini kuzatadi.
U quyidagilarni tekshiradi:
qaysi mahsulotlar tez tugayapti;
qaysi mahsulotlar juda ko‘p qolib ketgan;
qaysi mahsulotlar uzoq vaqt sotilmayapti;
qaysi mahsulotlarning yaroqlilik muddati yaqinlashmoqda;
qaysi mahsulotlarni boshqa filialga o‘tkazish mumkin;
qaysi mahsulotlarni qaytarish yoki kamaytirish kerak.
Maqsad — kerakli mahsulotlar tugab qolmasligi va dorixona puli ortiqcha qoldiqda “muzlab” qolmasligi.

6. Yetkazib beruvchilar bilan ishlash

Kategoriya menejeri o‘z kategoriyasi bo‘yicha yetkazib beruvchilarni tahlil qiladi va ular bilan ishlashda ishtirok etadi.
U quyidagilarni solishtiradi:
narxlar;
chegirmalar;
mahsulot mavjudligi;
yetkazib berish muddati;
to‘lov shartlari;
qaytarish shartlari;
yetkazib beruvchining ishonchliligi;
kategoriya bo‘yicha foydalilik.
Kategoriya menejeri ta’minotchi bilan birga qaysi yetkazib beruvchidan xarid qilish foydaliroq ekanini aniqlashga yordam beradi.

7. Analog va o‘rnini bosuvchi mahsulotlarni boshqarish

Bir kategoriyada bir-biriga o‘xshash yoki o‘rnini bosuvchi mahsulotlar bo‘lishi mumkin.
Kategoriya menejeri quyidagilarni aniqlaydi:
qaysi mahsulotlar bir-birining analogi;
qaysi mahsulotlar arzonroq variant bo‘lishi mumkin;
qaysi mahsulotlar mijoz uchun premium variant;
qaysi mahsulotlar savdoda bir-birini siqib chiqaryapti;
qaysi analoglar assortimentda qolishi kerak;
qaysi analoglar ortiqcha bo‘lib qolgan.
Bu ish farmatsevtlarga mijozga mos variantni tezroq taklif qilishga yordam beradi.

8. Aksiya va mavsumiy talab bilan ishlash

Kategoriya menejeri mavsumiy talab va aksiyalarni ham kuzatadi.
Masalan:
shamollash mavsumida kerakli mahsulotlar;
yozgi mavsum mahsulotlari;
bolalar uchun mavsumiy mahsulotlar;
vitaminlarga talab oshadigan davrlar;
chegirma yoki promo uchun mos mahsulotlar;
sekin sotilayotgan mahsulotlarni harakatlantirish.
Aksiya yoki mavsumiy tayyorgarlik noto‘g‘ri rejalashtirilsa, mahsulot yetmay qolishi yoki ortiqcha qoldiq paydo bo‘lishi mumkin.

9. Ta’minotchi va dorixona mudiri bilan hamkorlik qilish

Kategoriya menejeri odatda yolg‘iz ishlamaydi. U ta’minotchi, dorixona mudiri, rahbar va boshqa mas’ul xodimlar bilan hamkorlik qiladi.
Masalan:
ta’minotchi bilan xarid hajmini kelishadi;
dorixona mudiri bilan qaysi mahsulotlar ko‘p so‘ralayotganini aniqlaydi;
rahbar bilan kategoriya bo‘yicha foyda va strategiyani muhokama qiladi;
farmatsevtlardan mijoz so‘rovlari bo‘yicha fikr oladi;
omborchi bilan qoldiq va yaroqlilik muddati muammolarini aniqlaydi.
Kategoriya menejeri qarorlarni faqat hisobotga qarab emas, real savdo va xodimlar fikrini ham hisobga olib tayyorlaydi.

10. Kategoriya menejeri FOM dasturlaridan qanday foydalanadi?

Kategoriya menejeri FOM dasturlaridan kategoriya bo‘yicha savdo, qoldiq, narx va foydani ko‘rish uchun foydalanadi.
U odatda dasturda quyidagi ma’lumotlarni ko‘radi:
kategoriya bo‘yicha savdo hisoboti;
mahsulotlar qoldig‘i;
tez sotilayotgan mahsulotlar;
sekin sotilayotgan mahsulotlar;
foyda va marja ko‘rsatkichlari;
narxlar;
yetkazib beruvchilar bo‘yicha ma’lumotlar;
xarid va kirim tarixi;
yaroqlilik muddati bo‘yicha ma’lumotlar.
F-Apteka, F-Summary va F-Analytics kategoriya menejeriga assortiment, xarid, narx va foyda bo‘yicha qarorlarni aniqroq tayyorlashga yordam beradi.

11. Muammolar haqida xabar berish

Agar kategoriya menejeri ma’lumotlarda yoki kategoriya boshqaruvida muammo ko‘rsa, mas’ul xodimga yoki FOM texnik yordamiga xabar beradi.
Masalan:
kategoriya noto‘g‘ri biriktirilgan;
mahsulot noto‘g‘ri guruhga tushgan;
hisobotda savdo noto‘g‘ri ko‘rinmoqda;
qoldiq ma’lumotlari mos kelmayapti;
narx noto‘g‘ri chiqmoqda;
mahsulot kartochkasi takrorlangan;
yetkazib beruvchi bo‘yicha ma’lumot to‘liq emas.
Murojaatda mahsulot nomi, kategoriya nomi, davr, hisobot turi va muammo tavsifi aniq berilishi kerak.

Qisqa xulosa

Kategoriya menejeri ma’lum mahsulot kategoriyasining assortiment, savdo, foyda, narx, qoldiq va yetkazib beruvchilar bilan bog‘liq holatini boshqaradi.
Bu rol to‘g‘ri bajarilsa, dorixonada kerakli mahsulotlar ko‘proq mavjud bo‘ladi, ortiqcha qoldiq kamayadi, kategoriya foydasi oshadi va xarid qarorlari aniqroq bo‘ladi.
Want to print your doc?
This is not the way.
Try clicking the ··· in the right corner or using a keyboard shortcut (
CtrlP
) instead.