Explore

2. Qoldiq va hisob

Fom Admin

Malik Valikhodjaev

Last edited 4 days ago by Fom Admin.

Maqsad

Bu jarayon dorixonadagi real tovar qoldig‘i bilan dasturdagi qoldiq bir-biriga mos bo‘lishi uchun kerak.

Oddiyroq aytganda, dorixonada javonda yoki omborda qancha dori vositasi bo‘lsa, F-Apteka’da ham shuncha ko‘rinishi kerak.

Qoldiq va hisob yaxshi yuritilsa:

dorixonada qaysi dori bor-yo‘qligi aniq ko‘rinadi;

xarid to‘g‘ri rejalashtiriladi;

savdo va foyda hisobotlari aniqroq bo‘ladi;

inventarizatsiya osonroq o‘tadi;

kamomad, ortiqcha qoldiq va пересортица tezroq aniqlanadi;

ArzonApteka’da xaridorga ko‘rinadigan ma’lumotlar ishonchliroq bo‘ladi;

Datfo kabi loyihalarda reja va hisobotlar aniqroq hisoblanadi.

⁠

Bu jarayon nima?

Qoldiq — dorixonada hozir mavjud bo‘lgan dori vositalari va dorixona tovarlari miqdori.

Hisob yuritish — dorixonaga kelgan, sotilgan, qaytarilgan yoki hisobdan chiqarilgan tovarlarni dasturda to‘g‘ri aks ettirish.

Bu jarayon quyidagi savollarga javob beradi:

dorixonada qaysi dori vositasi bor?

qaysi dori vositasi tugayapti?

dasturdagi qoldiq real javon bilan mosmi?

tovar kirimi to‘g‘ri qilinganmi?

sotilgan tovar qoldiqdan to‘g‘ri ayrilyaptimi?

qaytarishlar to‘g‘ri rasmiylashtirilganmi?

inventarizatsiya natijasida kamomad yoki ortiqcha chiqyaptimi?

Bu yerda “hisob” deganda asosan tovar hisobi tushuniladi. Bu buxgalteriya hisobining to‘liq o‘rnini bosmaydi, lekin buxgalteriya va rahbarlik uchun muhim asosiy ma’lumotlarni beradi.

⁠

Kimlar ishtirok etadi?

Bu jarayonda odatda quyidagi xodimlar ishtirok etadi:

omborchi / tovar qabul qilish bo‘yicha mas’ul — kelgan tovarni qabul qiladi va hujjatlar bilan solishtiradi;

farmatsevt / provizor — savdo, qaytarish va kassa jarayonida tovar harakatini to‘g‘ri rasmiylashtiradi;

dorixona mudiri — qoldiq va hisob tartibini nazorat qiladi;

buxgalter — hujjatlar, kirim, qaytarish va moliyaviy ma’lumotlarni tekshiradi;

IT mas’ul yoki FOM texnik yordam — dastur, baza yoki texnik muammo bo‘lsa yordam beradi;

rahbar / dorixona egasi — umumiy qoldiq, pul aylanishi va yo‘qotishlarni nazorat qiladi.

Kichik dorixonalarda bu vazifalarning bir nechtasini bitta odam bajarishi mumkin.

⁠

Jarayon qanday ishlaydi?

1. Tovarni qabul qilish

Tovar dorixonaga kelganda, avval hujjatlar bilan solishtiriladi.

Tekshiriladi:

dori vositasi nomi;

miqdori;

narxi;

seriyasi;

yaroqlilik muddati;

ishlab chiqaruvchisi;

shtrix-kod yoki markirovka kodi;

yuk xati yoki boshqa hujjatlar.

Agar kelgan tovar hujjatga mos bo‘lmasa, farq darhol aniqlanishi kerak.

⁠

2. Kirimni F-Apteka’da to‘g‘ri qilish

Kelgan tovar F-Apteka’da to‘g‘ri kirim qilinishi kerak.

Kirimda xato bo‘lsa, keyinchalik qoldiq, narx, savdo va hisobotlarda ham xato chiqadi.

Kirimda quyidagilar muhim:

tovar to‘g‘ri dori kartochkasiga bog‘langan bo‘lishi;

miqdor to‘g‘ri kiritilishi;

kirim narxi to‘g‘ri kiritilishi;

yaroqlilik muddati to‘g‘ri kiritilishi;

kerak bo‘lsa, MXIK / IKPU kodi to‘g‘ri bo‘lishi;

markirovka bilan ishlanadigan dori vositalari to‘g‘ri rasmiylashtirilishi.

⁠

3. Dori kartochkalarini tartibli yuritish

Dori kartochkasi noto‘g‘ri bo‘lsa, qoldiq ham, savdo ham, hisobot ham noto‘g‘ri chiqishi mumkin.

Dori kartochkasida quyidagilar to‘g‘ri bo‘lishi kerak:

dori nomi;

dozasi;

qadoq shakli;

ishlab chiqaruvchi;

shtrix-kod;

MXIK / IKPU kodi;

dori guruhi;

kerak bo‘lsa, umumiy FOM spravochnigi bilan bog‘lanishi.

Bir xil dori vositasi bir necha marta noto‘g‘ri yaratilsa, hisobda chalkashlik paydo bo‘ladi.

⁠

4. Savdo vaqtida qoldiqning kamayishi

Dori vositasi F-Kassa orqali sotilganda, u qoldiqdan to‘g‘ri ayrilishi kerak.

Buning uchun:

farmatsevt to‘g‘ri dori vositasini tanlashi kerak;

shtrix-kod yoki markirovka kodi to‘g‘ri o‘qilishi kerak;

miqdor to‘g‘ri kiritilishi kerak;

chek to‘g‘ri rasmiylashtirilishi kerak;

savdo bekor qilinsa yoki qaytarilsa, bu ham to‘g‘ri bajarilishi kerak.

Agar boshqa dori tanlansa yoki noto‘g‘ri miqdor urilsa, dasturdagi qoldiq real qoldiqdan farq qila boshlaydi.

⁠

5. Qaytarish va hisobdan chiqarish

Ba’zan tovar qaytariladi, yaroqsiz bo‘ladi yoki hisobdan chiqariladi.

Bunday holatlar ham dasturda to‘g‘ri rasmiylashtirilishi kerak.

Masalan:

xaridor qaytargan tovar;

yetkazib beruvchiga qaytariladigan tovar;

yaroqlilik muddati o‘tgan dori vositasi;

shikastlangan yoki sotishga yaroqsiz tovar;

inventarizatsiyada aniqlangan farqlar.

Qaytarish yoki hisobdan chiqarish to‘g‘ri qilinmasa, qoldiq noto‘g‘ri ko‘rinadi.

⁠

6. Inventarizatsiya qilish

Inventarizatsiya — real javon va ombordagi tovarlarni sanab, dasturdagi qoldiq bilan solishtirish jarayoni.

Inventarizatsiyada quyidagilar aniqlanadi:

real qoldiq dasturdagi qoldiq bilan mosmi;

kamomad bormi;

ortiqcha tovar bormi;

пересортица bormi;

yaroqlilik muddati o‘tgan yoki yaqinlashgan tovarlar bormi;

dori kartochkalarida xatolar bormi.

Inventarizatsiya muntazam qilinsa, hisobdagi xatolar tezroq aniqlanadi.

⁠

7. Kamomad, ortiqcha va пересортица bilan ishlash

Qoldiq va hisob yuritishda uchta muammo ko‘p uchraydi:

Kamomad — dasturda bor, lekin realda tovar yo‘q.

Ortiqcha — realda tovar bor, lekin dasturda ko‘rinmaydi yoki kam ko‘rinadi.

Пересортица — bir tovar o‘rniga boshqa o‘xshash tovar hisobda yurib ketgan holat.

Masalan, doza, ishlab chiqaruvchi yoki qadoq shakli boshqa bo‘lgan dori noto‘g‘ri kartochkada yuritilishi mumkin.

Bunday muammolar aniqlansa, sababini topish kerak:

kirim xatomi;

savdo xatomi;

dori kartochkasi noto‘g‘rimi;

shtrix-kod noto‘g‘ri bog‘langanmi;

qaytarish yoki hisobdan chiqarish rasmiylashtirilmaganmi;

xodim xatosi yoki o‘g‘irlik xavfi bormi.

⁠

Qaysi FOM dasturlari yordam beradi?

F-Apteka

F-Apteka bu jarayonda asosiy dasturlardan biridir.

F-Apteka yordamida:

kirim qilinadi;

qoldiq ko‘riladi;

dori kartochkalari yuritiladi;

narx va qoldiq ma’lumotlari tekshiriladi;

qaytarish va hisobdan chiqarishlar rasmiylashtiriladi;

inventarizatsiya natijalari bilan ishlanadi.

F-Kassa

F-Kassa savdo vaqtida qoldiq to‘g‘ri kamayishi uchun muhim.

F-Kassa yordamida:

savdo rasmiylashtiriladi;

chek chiqariladi;

markirovka bilan ishlanadi;

qaytarishlar rasmiylashtiriladi;

xaridor so‘ragan, lekin dorixonada yo‘q tovarlar qayd qilinishi mumkin.

F-Inventory

F-Inventory inventarizatsiya jarayonini tartibliroq o‘tkazishga yordam beradi.

F-Inventory yordamida:

tovarlar sanaladi;

real qoldiq dasturdagi qoldiq bilan solishtiriladi;

farqlar aniqlanadi;

kamomad va ortiqcha qoldiq ko‘rinadi;

inventarizatsiya natijalari keyingi tahlil uchun tayyorlanadi.

F-Analytics

F-Analytics qoldiq va hisobdagi muammolarni rahbarlik darajasida ko‘rishga yordam beradi.

F-Analytics yordamida:

qoldiq holati tahlil qilinadi;

sekin sotiladigan tovarlar ko‘riladi;

savdo va qoldiq bog‘liqligi tahlil qilinadi;

inventarizatsiya farqlari kuzatiladi;

rahbar dorixonada qaysi joyda muammo borligini ko‘ra oladi.

F-Summary

F-Summary xarid qarorida qoldiq va ehtiyoj ma’lumotlaridan foydalanadi.

Agar F-Apteka’da qoldiq noto‘g‘ri yuritilsa, F-Summary’da ehtiyoj ham noto‘g‘ri chiqishi mumkin.

Shuning uchun qoldiq va hisobning to‘g‘riligi xarid jarayoni uchun ham muhim.

ArzonApteka

ArzonApteka’da xaridor dorixonada qaysi dori borligini ko‘rishi mumkin.

Agar qoldiq noto‘g‘ri bo‘lsa, xaridor dori bor deb kelishi, lekin dorixonada topilmasligi mumkin.

Shuning uchun qoldiq va hisob ArzonApteka’da ko‘rinadigan ma’lumotlar sifati uchun ham muhim.

Datfo

Datfo marketing shartnomalari va ribeytlar bilan bog‘liq loyiha.

Datfo’da fokus dori vositalari bo‘yicha xarid, savdo yoki qoldiq ma’lumotlari kerak bo‘lishi mumkin.

Agar qoldiq, dori kartochkasi yoki savdo ma’lumotlari noto‘g‘ri bo‘lsa, Datfo bo‘yicha hisobot va ribeyt hisob-kitoblari ham noto‘g‘ri chiqishi mumkin.

⁠

Tez-tez uchraydigan xatolar

Qoldiq va hisob yuritishda quyidagi xatolar ko‘p uchraydi:

tovar kirimi vaqtida qilinmaydi;

miqdor noto‘g‘ri kiritiladi;

dori noto‘g‘ri kartochkaga kirim qilinadi;

bir xil dori uchun bir nechta kartochka ochiladi;

shtrix-kod noto‘g‘ri bog‘lanadi;

yaroqlilik muddati noto‘g‘ri kiritiladi;

F-Kassa’da boshqa dori tanlab sotiladi;

qaytarish dasturda rasmiylashtirilmaydi;

hisobdan chiqarish vaqtida qilinmaydi;

inventarizatsiya kam o‘tkaziladi;

kamomad va ortiqcha qoldiq sababi aniqlanmaydi;

qoldiqdagi xatolar xarid va hisobotlarga ta’sir qilishi e’tiborga olinmaydi.

⁠

Jarayon yaxshi ishlayotganini qanday bilamiz?

Qoldiq va hisob jarayoni yaxshi ishlayotganini quyidagi belgilar orqali ko‘rish mumkin:

dasturdagi qoldiq real javon bilan mos keladi;

kirimlar vaqtida va to‘g‘ri qilinadi;

dori kartochkalari tartibli yuritiladi;

shtrix-kod va markirovka bilan xatolar kam;

inventarizatsiya muntazam o‘tkaziladi;

kamomad va ortiqcha qoldiq sabablari aniqlanadi;

F-Summary’da ehtiyoj to‘g‘riroq chiqadi;

ArzonApteka’da xaridorga ko‘rinadigan mavjudlik ishonchliroq bo‘ladi;

Datfo va F-Analytics hisobotlari aniqroq bo‘ladi;

rahbar qaysi tovar qayerda va qancha borligini ko‘ra oladi.

⁠

Qisqa xulosa

Qoldiq va hisob dorixonaning asosiy ish jarayonlaridan biridir.

Agar qoldiq noto‘g‘ri bo‘lsa, xarid xato bo‘ladi, savdo hisobotlari noto‘g‘ri chiqadi, ArzonApteka’da xaridor noto‘g‘ri ma’lumot ko‘radi va Datfo bo‘yicha hisob-kitoblarda muammo paydo bo‘lishi mumkin.

Shuning uchun dorixonada tovar kirimi, savdo, qaytarish, hisobdan chiqarish, inventarizatsiya va dori kartochkalari tartibli yuritilishi kerak.

Want to print your doc?
This is not the way.

Try clicking the ··· in the right corner or using a keyboard shortcut (

CtrlP

) instead.