Explore

1. Assortiment va xarid

Last edited 4 days ago by Fom Admin.

Maqsad

Bu jarayon dorixonada kerakli dori vositalari va dorixona tovarlari vaqtida, kerakli miqdorda va foydali shartlarda bo‘lishi uchun kerak.

Assortiment va xarid yaxshi boshqarilsa:

xaridor so‘ragan asosiy dorilar dorixonada bor bo‘ladi;

tovar tez-tez tugab qolmaydi;

ortiqcha qoldiq kamayadi;

pul sekin sotiladigan tovarlarda “muzlab” qolmaydi;

xarid qarori taxmin bilan emas, savdo va qoldiq ma’lumotlari asosida qilinadi;

dorixona foydasi yaxshiroq boshqariladi.

⁠

Bu jarayon nima?

Assortiment — dorixonada sotilishi kerak bo‘lgan dori vositalari va dorixona tovarlari ro‘yxati.

Xarid — shu tovarlarni yetkazib beruvchilardan kerakli miqdorda olib kelish jarayoni.

Oddiy qilib aytganda, bu jarayon quyidagi savollarga javob beradi:

dorixonada qaysi dorilar bo‘lishi kerak?

qaysi dorilar tugayapti?

qaysi dorilar yaxshi sotilyapti?

qaysi dorilar umuman sotilmayapti?

qaysi doridan qancha buyurtma qilish kerak?

qaysi yetkazib beruvchidan olish foydaliroq?

qaysi tovar ortiqcha olib qo‘yilgan?

⁠

Kimlar ishtirok etadi?

Bu jarayonda odatda quyidagi xodimlar ishtirok etadi:

dorixona mudiri — assortiment va xarid holatini nazorat qiladi;

ta’minotchi / xarid bo‘yicha mas’ul — buyurtma tayyorlaydi va yetkazib beruvchilar bilan ishlaydi;

kategoriya menejeri — assortiment, talab va foydalilikni tahlil qiladi;

omborchi yoki tovar qabul qilish bo‘yicha mas’ul — kelgan tovarni qabul qiladi;

farmatsevt / provizor — xaridorlar qaysi dorilarni ko‘p so‘rayotganini ko‘radi;

rahbar / dorixona egasi — umumiy foyda, qoldiq va pul aylanishini nazorat qiladi.

Kichik dorixonalarda bu vazifalarning bir nechtasini bitta odam bajarishi mumkin.

⁠

Jarayon qanday ishlaydi?

1. Xaridor talabini tushunish

Avval xaridorlar dorixonada qaysi dori vositalarini so‘rayotgani tushunilishi kerak.

Bunda quyidagilar muhim:

xaridorlar tez-tez so‘raydigan dorilar;

mavsumiy talabdagi dorilar;

shifokorlar ko‘p yozadigan dorilar;

xaridor so‘ragan, lekin dorixonada yo‘q bo‘lgan dorilar;

ArzonApteka orqali ko‘p qidirilayotgan dorilar;

dorixona joylashgan hududdagi talab.

Agar xaridor so‘raydigan dori dorixonada bo‘lmasa, dorixona savdoni yo‘qotishi mumkin.

⁠

2. Qoldiq va savdoni tahlil qilish

Xarid qarori faqat “taxminan kerak bo‘ladi” degan fikr bilan qilinmasligi kerak.

Avval quyidagilar tekshiriladi:

hozirgi qoldiq qancha;

oxirgi 7, 10 yoki 30 kunda qancha sotilgan;

tovar qancha kunga yetadi;

qaysi dori tez tugayapti;

qaysi dori sekin sotilyapti;

qaysi dori umuman sotilmayapti;

qaysi dori ortiqcha olib qo‘yilgan.

Bu ma’lumotlar xaridni aniqroq qilishga yordam beradi.

⁠

3. Kerakli assortimentni shakllantirish

Dorixona har bir dori vositasini olib qo‘yishi shart emas.

Assortiment dorixona joylashuvi, xaridor talabi, raqobatchilar, mavsum va foydalilikka qarab shakllanadi.

Assortimentni shakllantirishda quyidagilar hisobga olinadi:

doimiy kerak bo‘ladigan asosiy dorilar;

mavsumiy dorilar;

yuqori talabdagi dorilar;

yuqori marjali dorilar;

shifokorlar ko‘p tavsiya qiladigan dorilar;

sekin sotiladigan va ehtiyotkorlik bilan olinadigan dorilar;

tez buziladigan yoki yaroqlilik muddati qisqa dorilar.

Maqsad — dorixona xaridor talabini qondira olsin, lekin pul ortiqcha qoldiqda turib qolmasin.

⁠

4. Yetkazib beruvchilar narxlarini solishtirish

Kerakli tovar aniqlangandan keyin, uni qaysi yetkazib beruvchidan olish foydaliroq ekanini ko‘rish kerak.

Bunda quyidagilar solishtiriladi:

narx;

mavjud qoldiq;

yetkazib berish muddati;

to‘lov sharti;

yaroqlilik muddati;

chegirma yoki aksiya bor-yo‘qligi;

yetkazib beruvchining ishonchliligi;

minimal buyurtma miqdori.

Eng arzon narx har doim ham eng yaxshi tanlov bo‘lmasligi mumkin. Yaroqlilik muddati, yetkazib berish tezligi va ishonchlilik ham muhim.

⁠

5. Buyurtma shakllantirish

Kerakli tovar va yetkazib beruvchi tanlangandan keyin buyurtma shakllantiriladi.

Buyurtmada quyidagilar aniq bo‘lishi kerak:

dori vositasi nomi;

kerakli miqdor;

yetkazib beruvchi;

narx;

umumiy summa;

yetkazib berish sharti;

buyurtma sanasi.

Buyurtma juda kam ham, juda ko‘p ham bo‘lmasligi kerak.

Kam buyurtma qilinsa — tovar tez tugaydi. Ko‘p buyurtma qilinsa — pul qoldiqda turib qoladi.

⁠

6. Kelgan tovarni buyurtma bilan solishtirish

Buyurtma yuborilgandan keyin kelgan tovar tekshiriladi.

Tekshirishda quyidagilarga qaraladi:

buyurtma qilingan tovar kelganmi;

miqdor to‘g‘rimi;

narx o‘zgarmaganmi;

yaroqlilik muddati yetarlimi;

hujjatlar to‘g‘rimi;

ortiqcha yoki yetishmayotgan tovar yo‘qmi.

Agar farq bo‘lsa, yetkazib beruvchi bilan aniqlashtirish kerak.

⁠

7. Ortiqcha va sekin sotiladigan tovarlarni kamaytirish

Assortiment va xarid faqat yangi tovar buyurtma qilish emas.

Bu jarayonda ortiqcha va sekin sotiladigan tovarlar ham nazorat qilinadi.

Masalan:

uzoq vaqt sotilmayotgan dori vositalari;

haddan tashqari ko‘p olib qo‘yilgan tovarlar;

muddati yaqinlashayotgan dorilar;

boshqa filialga o‘tkazish mumkin bo‘lgan tovarlar;

aksiya orqali chiqarish mumkin bo‘lgan qoldiqlar.

Bu ish dorixona pulining qoldiqda “muzlab” qolmasligi uchun muhim.

⁠

Qaysi FOM dasturlari yordam beradi?

F-Apteka

F-Apteka quyidagilarga yordam beradi:

qoldiqni ko‘rish;

kirimni yuritish;

dori kartochkalarini tartibli yuritish;

narx va qoldiq ma’lumotlarini ko‘rish;

tovar harakatini kuzatish.

F-Summary

F-Summary quyidagilarga yordam beradi:

yetkazib beruvchilar prays-listlarini ko‘rish;

narxlarni solishtirish;

dorixona ehtiyojini hisoblash;

buyurtma shakllantirish;

savatcha va reyestr orqali buyurtmani yuritish.

F-Analytics

F-Analytics quyidagilarga yordam beradi:

savdo hisobotlarini ko‘rish;

sekin sotiladigan tovarlarni aniqlash;

qoldiq va aylanmani tahlil qilish;

foydali va foydasi past tovarlarni ko‘rish;

rahbar uchun umumiy holatni tahlil qilish.

Datfo

Datfo alohida dastur emas, lekin assortiment va xarid qarorlariga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan tijorat-marketing loyihasidir.

Datfo quyidagilarga yordam beradi:

qaysi dori vositalari marketing shartnomasiga kirganini ko‘rish;

fokus dori vositalarini assortimentda ushlab turish kerakligini tushunish;

qaysi SKUlar bo‘yicha ribeyt yoki retro-bonus borligini hisobga olish;

kontrakt rejasi bajarilishi uchun qaysi dori vositalarini xaridda e’tiborga olish;

NTZ bo‘yicha minimal qoldiqni ushlab turish kerak bo‘lgan dori vositalarini ajratish;

farmkompaniya bilan kelishilgan reja bajarilmasa, qanday qo‘shimcha daromad yo‘qolishi mumkinligini ko‘rish.

Muhim: Datfo xarid qarorini F-Summary o‘rniga qabul qilmaydi. Datfo assortiment va xaridda tijorat ustuvorligini ko‘rsatadi. Yakuniy buyurtma esa qoldiq, savdo, ehtiyoj, narx, yaroqlilik muddati va yetkazib beruvchi shartlari asosida shakllantiriladi.

ArzonApteka

Want to print your doc?
This is not the way.

Try clicking the ··· in the right corner or using a keyboard shortcut (

CtrlP

) instead.